Τὸ Μυστήριο τοῦ Ἱεροῦ Εὐχελαίου

α. Τὸ νόημα καὶ ἡ σύσταση τοῦ Μυστηρίου

Ἡ σύσταση τοῦ ἱεροῦ αὐτοῦ Μυστηρίου στηρίζεται στὴν ἐξουσία ποὺ ἔδωσε ὁ Χριστὸς στοὺς Μαθητές Του, «…ὥστε (μ᾿ αὐτὴν τὴν ἐξουσία) θεραπεύειν πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μαλακίαν» (Ματθ. ι´, 1). Καὶ οἱ Ἀπόστολοι πιστοὶ ἐκτελεστὲς τῶν ἐντολῶν τοῦ Κυρίου ἐπέστρεφαν ἀπὸ τὶς περιοδεῖες τους καὶ μὲ ἐνθουσιασμὸ ὁμολογοῦσαν: «Κύριε καὶ τὰ δαιμόνια ὑποτάσσεται ἡμῖν ἐν τῷ ὀνόματί σου» (Λουκ. ι´, 17). Γι᾿ αὐτὸ καὶ ὁ Εὐαγγελιστὴς Μάρκος ἀναφέρει ὅτι οἱ Ἀπόστολοι «…ἤλειφον ἐλαίῳ πολλοὺς ἀρρώστους καὶ ἐθεράπευον» (Μαρκ. στ´, 13).

Αὐτὴ ἡ θεραπευτικὴ τακτικὴ τηρήθηκε καὶ μετὰ τὴν Πεντηκοστὴ ἀπὸ τοὺς Ἀποστόλους καὶ τοὺς διαδόχους τους καὶ εἶναι προνόμιο ποὺ χορηγήθηκε ἀπὸ τὸν Χριστὸ στὴν Ἐκκλησία Του. Αὐτὸ τὸ προνόμιο καθιερώνει πρακτικὰ ἀργότερα (μεταξὺ 55-60 μ.Χ.) ὁ Ἀπόστολος Ἰάκωβος, ὁ Ἀδελφόθεος, στὴν ἐπιστολή του λέγοντας χαρακτηριστικά: «Ἐὰν κάποιος εἶναι ἄρρωστος, νὰ προσκαλέσει τοὺς πρεσβυτέρους τῆς Ἐκκλησίας νὰ προσευχηθοῦν γι᾿ αὐτὸν καὶ νὰ τὸν ἀλείψουν μὲ λάδι, ἐπικαλούμενοι τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου. Καὶ ἡ προσευχὴ ποὺ γίνεται μὲ πίστη θὰ σώσει τὸν ἄρρωστο» (Ἰακ. ε´, 13-15).

β. Τὰ αἰσθητὰ σημεῖα τοῦ Μυστηρίου

Τὰ σημεῖα αὐτὰ εἶναι τρία:

(1) Τὸ καθαρὸ «ἔλαιον».

(2) Ἡ ἐπάλειψη τῶν μελῶν τοῦ σώματος (κεφαλῆς -χειρῶν) καὶ

(3) Ἡ εὐχὴ τοῦ Ἱερέα:

«Πάτερ Ἅγιε, ἰατρὲ τῶν ψυχῶν καὶ τῶν σωμάτων… ἴασαι τὸν δοῦλόν σου… ἐκ τῆς περιεχούσης αὐτὸν σωματικῆς καὶ ψυχικῆς ἀσθενείας καὶ ζωοποίησον αὐτὸν διὰ τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ Σου…».

γ. Σχέση Εὐχελαίου καὶ Ἐξομολογήσεως

Τὸ ἱερὸ Μυστήριο τοῦ Εὐχελαίου γίνεται σὲ περιπτώσεις ἀσθενειῶν ἢ σὲ ψυχορραγοῦντες καὶ ὄχι π.χ. γιὰ τὸ καλὸ τοῦ μήνα ἢ τοῦ χρόνου, γιὰ νὰ φύγουν τὰ δαιμονικά, γιὰ νὰ ἔλθει ἡ εὐλογία τοῦ Θεοῦ ἐπειδὴ ὅλα πᾶνε «κακὰ καὶ ἀνάποδα» ἢ γι᾿ ἄλλες ποικίλες περιπτώσεις, γιὰ τὶς ὁποῖες μποροῦμε νὰ κάνουμε ἁγιασμὸ ἢ ὅ,τι ἄλλο μᾶς συστήσει ὁ Ἱερέας. Μαζὶ λοιπὸν μὲ τὶς εὐχὲς γιὰ θεραπεία τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος μνημονεύονται καὶ συγχωρητικὲς εὐχὲς τῶν ἁμαρτιῶν τοῦ ἀσθενοῦς καὶ τῶν συμμετεχόντων στὸ Μυστήριο ἀνθρώπων, ὅπως τονίζει καὶ ὁ Ἀδελφόθεος Ἰάκωβος: «…καὶ ἂν ἔχει κάνει ἁμαρτίες θὰ τοὺς τὶς συγχωρέσει ὁ Κύριος» (Ἰακ. ε´, 15). Ζητοῦμε τὴ συγχώρηση τῶν ἁμαρτιῶν, πρῶτον διότι ὁ ἴδιος ὁ Κύριος μᾶς ἐδίδαξε ὅτι καὶ οἱ σωματικὲς ἀσθένειες πολλὲς φορὲς ἔχουν σὰν αἴτιο τὶς ἁμαρτίες μας καὶ δεύτερον διότι ἡ ἁμαρτία ἀφήνει τὶς οὐλές της στὶς ψυχὲς καὶ τὰ σώματά μας ἀκόμη καὶ μετὰ τὴ μετάνοια καὶ ἐξομολόγησή μας.

Μὲ δεδομένο ὅτι τοῦ Εὐχελαίου προηγεῖται τὸ ἱερὸ Μυστήριο τῆς Μετανοίας καὶ Ἐξομολογήσεως στὸ ὁποῖο ἐνωρίτερα ὁ πιστὸς συμμετέχει, γίνεται ἀποδεκτὸ αὐτὸ ποὺ ἀναγράφεται σὲ ὁρισμένα Βυζαντινὰ λειτουργικὰ ὑπομνήματα. Ἡ Ἐξομολόγηση καὶ τὸ Εὐχέλαιο εἶναι οἱ δυὸ πλευρὲς ἑνὸς καὶ μοναδικοῦ θεραπευτικοῦ «μυστηρίου», στὸ ὁποῖο ἡ Θεία Χάρη συγχωρεῖ τὶς ἁμαρτίες μας καὶ θεραπεύει τὰ ψυχικὰ καὶ σωματικά μας νοσήματα· εἶναι Μυστήρια ψυχοσωματικῆς ἰάσεως καὶ ὁλοκληρώσεως τοῦ χριστιανοῦ.

δ. Πληρότητα τοῦ Μυστηρίου

Τὸ Εὐχέλαιο τελεῖται κανονικὰ ἀπὸ ἑπτὰ Ἱερεῖς. Ἑπτὰ εἶναι καὶ τὰ Ἀποστολικὰ καὶ Εὐαγγελικὰ ἀναγνώσματα, ἑπτὰ εἶναι καὶ οἱ εὐχὲς γι᾿ αὐτὸ ἀνάβουμε καὶ ἑπτὰ κεριὰ (ὁ ἀριθμὸς ἑπτὰ σημαίνει πληρότητα). Ὅταν δὲν εἶναι εὔκολη ἡ ἀνεύρεση ἑπτὰ Ἱερέων γίνεται καὶ ἀπὸ λιγότερους, ἢ κατ᾿ οἰκονομία καὶ ἀπὸ ἕνα μόνο. Ἡ πληρότητα τοῦ ἀριθμοῦ ἑπτὰ σημαίνει ὅτι τὸ Ἅγιο Εὐχέλαιο ἐκφράζει καὶ φανερώνει τὴν ἀγάπη καὶ τὴ στοργὴ ὁλόκληρης τῆς Ἐκκλησίας γιὰ τὸ ἄρρωστο σωματικὰ καὶ ψυχικὰ μέλος της. Στὶς δύσκολες στιγμὲς τῆς ἀσθενείας τοῦ ἄρρωστου μέλους της, ἐμπρὸς στὸν κίνδυνο τοῦ σωματικοῦ θανάτου του, εὔχεται ἡ Ἐκκλησία (παριστάμενοι Ἱερεῖς καὶ Λαϊκοί), κατὰ τὴν τέλεση τοῦ ἱεροῦ αὐτοῦ Μυστηρίου, τὴν πλήρη ἴαση καὶ τὴν ὁλοκληρωτικὴ θεραπεία τοῦ ἀσθενοῦς, γιὰ νὰ ἀποδοθεῖ καὶ πάλι στὴν Ἐκκλησία «σῶος καὶ ὁλόκληρος», γιὰ νὰ «εὐαρεστῆ καὶ νὰ πράττη» τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ.

ε. Τέλεση τοῦ Μυστηρίου

Στοὺς Ἱεροὺς Ναοὺς τελεῖται Εὐχέλαιο τὴ Μεγάλη Τετάρτη ἀπόγευμα γιὰ καλύτερη προετοιμασία τῶν πιστῶν, πρὶν ἀπὸ τὴ θεία Κοινωνία τῶν ἡμερῶν του Πάσχα. Κατὰ ἀντιστοιχία τὸ ἴδιο πράττουν πολλοὶ καὶ πρὸ τῶν Χριστουγέννων, ὅπως καὶ σ᾿ ἄλλες περιπτώσεις κατὰ τὴν κρίση τῶν Ἱερέων καὶ τὶς ἀνάγκες τῆς Ἐνορίας.

Ὅταν κάποιος θέλει νὰ τελεστεῖ τὸ Ἱερὸ Εὐχέλαιο στὸ σπίτι του γιὰ λόγους ὑγείας μπορεῖ νὰ ἐνεργήσει ὀρθότερα ὡς ἑξῆς: Πρὶν ἀπὸ τὸ Εὐχέλαιο οἱ οἰκεῖοι τοῦ ἀσθενοῦς καὶ ὁ ἴδιος ὁ ἀσθενὴς ἐξομολογοῦνται ἐν μετανοίᾳ, προετοιμάζονται μὲ νηστεία, κάνουν πολλὴ προσευχὴ καὶ τελοῦν τὸ Εὐχέλαιο. Τὴν ἑπομένη κανονίζουν νὰ τελεστεῖ καὶ ἰδιαίτερη Θεία Λειτουργία ὑπὲρ ὑγείας τοῦ πάσχοντος, στὴν ὁποία καὶ κοινωνοῦν. Ἐὰν ὁ ἀσθενὴς εἶναι κατάκοιτος, κοινωνεῖ στὸ σπίτι. Γιὰ νὰ γίνουν τ᾿ ἀνωτέρω δὲν πρέπει τὸ Εὐχέλαιο νὰ γίνει κοσμικὸ γεγονός. Αὐτοὶ ποὺ θὰ προσκληθοῦν, γιὰ νὰ παραστοῦν σ᾿ αὐτό, θὰ πρέπει νὰ ἔχουν διάθεση νὰ συμπροσευχηθοῦν καὶ νὰ συμβάλουν οὐσιαστικὰ στὸ πρόβλημά μας. (Ἡ καλύτερη συμβολή τους εἶναι ἡ «ἐν ἐπιγνώσει» συμμετοχή τους στὸ Μυστήριο).

Ἀπὸ πλευρᾶς τυπικῆς προετοιμασίας τοῦ Μυστηρίου ἀπαιτεῖται μία βαθιὰ πιατέλα μὲ ἀλεύρι (γιὰ νὰ τοποθετηθοῦν σ᾿ αὐτὴν τὰ ἑπτὰ κεριά), καντήλα, θυμιατό, χριστήρας (ἢ χριαλίδιο), Εἰκόνα. Οἱ παρευρισκόμενοι δὲν εἶναι ἀπαραίτητο νὰ κρατοῦν κερὶ στὸ χέρι κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ Μυστηρίου. Ἡ εὔκολη αὐτὴ προετοιμασία γίνεται καὶ οὐσιαστική, ἐὰν προσφέρουμε τὴν ψυχή μας ἁγνή, καθαρή, ταπεινή. Ἔτσι συμμετέχουμε στὸ ἀγγελικὸ πανηγύρι τῶν Μυστηρίων τῆς Ἐκκλησίας μας!

Ὅταν, μερικὲς φορές, βλέπουμε ὅτι οἱ αἰτήσεις μας, μὲ τὸ Εὐχέλαιο ποὺ τελοῦμε, δὲν ἱκανοποιοῦνται, αὐτὸ μπορεῖ νὰ συμβαίνει διότι:

-Δὲν πιστεύουμε ταπεινὰ καὶ ἁπλὰ ὅτι γιὰ τὸν Θεὸ τὰ πάντα εἶναι δυνατὰ καὶ εὔκολα.

-Ἡ προσευχή μας δὲ βγαίνει ἀπὸ χείλη καὶ ζωὴ καθαρή.

-Οἱ αἰτήσεις μας δὲν εἶναι σύμφωνες μὲ τὸ πνεῦμα τοῦ Εὐαγγελίου: «Οὐχ ὡς ἐγὼ θέλω, ἀλλ᾿ ὡς Σύ» (Ματθ. κστ´ 39).

-Ζητᾶμε περισσότερο τὴν ὑγεία τοῦ σώματος, ἐνῶ θὰ ἔπρεπε νὰ ζητοῦμε πρωτίστως τὴν ὑγεία τῆς ψυχῆς.

Ἀλλά, ἀκόμη δὲν πρέπει νὰ μᾶς διαφεύγει ὅτι ὁ Θεὸς ποὺ μᾶς ἀγαπᾶ ἀπεριόριστα, εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς στερεῖ αὐτὸ ποὺ ζητᾶμε σήμερα, γιὰ νὰ μᾶς προσφέρει αὔριο κάτι πολὺ ἀνώτερο! Γι᾿ αὐτὸ ὁ θεῖος Χρυσόστομος τονίζει: «ὑπάρχουν περιπτώσεις γιὰ τὶς ὁποῖες θὰ εὐχαριστοῦμε τὸν Θεὸ περισσότερο γι᾿ αὐτὰ ποὺ δὲ μᾶς ἔδωσε, παρὰ γι᾿ αὐτὰ ποὺ μᾶς δίνει»!

Κάποια μητέρα ζήτησε ἀπὸ τὸν Ἱερέα τῆς ἐνορίας της νὰ κάνει Εὐχέλαιο, διότι τὸ γιό της τὸν συνέλαβαν οἱ Ἀστυνομικοὶ καὶ τὸν ἔκλεισαν στὶς φυλακές… ἀδίκως! Τὸ ἴδιο συμβαίνει ὅταν λέμε στὸν Ἰατρό: Σήμερα Γιατρὲ θέλω νὰ μοῦ δώσεις αὐτὸ τὸ φάρμακο. Ὅπως ὁ ἰατρὸς πρῶτα μας ἐξετάζει καὶ μετά μας δίδει τὸ φάρμακο, ὅποιο αὐτὸς κρίνει, ἔτσι καὶ στὰ πνευματικά. Λέμε στὸν Ἱερέα ἢ τὸν Πνευματικό μας τὸ πρόβλημα ποὺ μᾶς ἀπασχολεῖ καὶ τότε αὐτὸς ἀποφασίζει τὸ «φάρμακο» ποὺ θὰ μᾶς δώσει ἢ θὰ μᾶς συστήσει (εὐχή, ἁγιασμό, εὐχέλαιο, ἐξομολόγηση κ.λπ.).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s